Trong những thập niên 1990 chúng ta thường hay nghe nhiều về các môi chất làm lạnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng trong việc làm thủng tầng ozon, ngày nay ngành công nghiệp làm lạnh nói chung và máy lạnh nói riêng đã có những tiến bộ to lớn khi phát minh ra các môi chất làm lạnh mới, các môi chất làm lạnh này giúp làm giảm tối đa tác động tiêu cực gây suy giảm tầng ozon.

Môi chất lạnh

Là chất lỏng được sử dụng trong máy lạnh để chuyển nhiệt từ phòng khi sử dụng máy lạnh ra ngoài bầu khí quyển. Khi chất làm lạnh hấp thụ nhiệt, nó trải qua sự thay đổi trạng thái từ chất lỏng sang khí. Khi máy nén nén lại, nó sẽ chuyển trở lại chất lỏng.

Nhưng nói về mức độ phổ biến thì hiện nay trên thị trường các hãng điều hòa thường hay dùng 3 môi chất lạnh: R22, R32, R410A. 

Gas R22

Là loại gas được sử dụng đầu tiên trên các máy lạnh. Nhưng dòng gas R22 lại là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, vì vậy các nhà sản xuất đa phần đã ngừng sử dụng loại gas này cho các dòng máy lạnh. Trên một số dòng máy lạnh đời cũ vẫn còn tồn tại loại gas này nhưng rất hiếm người sử dụng nó.

Ưu điểm:

  • Dễ bảo trì vì khi muốn bơm thêm gas bạn không cần phải rút hết lượng gas cũ ra ngoài.
  • Không độc hại.
  • Không gây cháy nổ.
  • Giá thành rẻ.

Nhược điểm:

  • Gây hại đến tầng ozone nên ở một số nước nó đã bị cấm đưa vào để sản xuất máy lạnh.
  • Gây tốn điện do có chỉ số nén thấp.
  • Tuy không độc nhưng gas này có thể gây ngạt nếu nồng độ trong không khí quá cao.

Gas R410A

Theo nghị định Kyoto ký vào tháng 12/1997 thì các nước phát triển phải giảm thiểu hiệu ứng nhà kính nhằm bảo vệ môi trường. Trong khi đó, loại gas truyền thống được sử dụng phổ biến lúc bấy giờ lại chính là R22 - loại gas gây hại đến tầng ozone. Do đó, gas R410A với thành phần hóa học tương tự như loại R22, nhưng có độ bay hơi cao hơn đã được phát minh nhằm thay thế cho loại gas R22.

Ưu điểm:

  • Năng suất làm lạnh cao hơn 1.6 lần so với gas R22.
  • Nếu so với loại dùng gas R22 thì máy lạnh dùng gas R410A cho hơi lạnh sâu hơn, tiết kiệm điện hơn.
  • Loại khí gas R410A góp phần bảo vệ môi trường vì không gây thủng tầng ozon.

Nhược điểm:

  • Dễ gây thiếu oxi ở tầm thấp, phòng cần được thoáng khí. 
  • Khó bảo trì, vì khi muốn bơm thêm gas, phải rút ra hoàn toàn lượng gas còn dư trong bình chứa và cần đến nhiều loại thiết bị chuyên dụng.
  • Máy lạnh sử dụng gas R410A có giá thành cao hơn máy lạnh R22, đồng thời, chi phí nạp gas và bơm gas mới cũng cao hơn.

Gas R32

Gas R32 là loại gas mới nhất hiện nay, được ứng dụng sử dụng nhiều nhất tại Nhật Bản. Loại gas này được phát minh ra nhằm thay thế cho loại gas R22 và loại R410A và đang ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng, hãng tiên phong đi đầu trong việc ứng dụng loại gas này là Daikin.

Ưu điểm:

  • Gas R32 đạt được tiêu chuẩn khí thải GWP (550) thấp hơn nhiều lần so với loại gas R410A (1980), có thể giảm lượng khí thải lên đến 75%, đáp ứng được yêu cầu bảo vệ môi trường, chống sự gia tăng nhiệt dẫn đến hiệu ứng nhà kính.
  • Tiết kiệm điện, làm lạnh nhanh và sâu với hiệu suất làm lạnh lớn hơn hẳn loại gas R410A, R22.
  • Dễ thích ứng cho dù có khác nhau về công thức nhưng gas R32 có áp suất tương đương với gas R410A nên chỉ cần thay đồng hồ sạc gas và dây nạp gas là có thể sử dụng máy lạnh gas R32.

Nhược điểm:

  • Máy lạnh dùng gas R32 có giá thành cao hơn 2 dòng gas R410a, R22. Chi phí thay gas cũng cao hơn.
  • Khó lắp đặt và bảo trì hơn nếu không được trang bị đầy đủ đồ dùng, do các dụng cụ đồng hồ đo cho gas này có nhiều khác biệt so với đồng hồ cho gas R410A và R22.

Nguồn gốc các loại gas điều hòa trên thị trường

Các loại gas điều hòa có bán trên thị trường hiện nay được nhập về từ nhiều nguồn khác nhau như Trung Quốc, Ấn Độ, Anh, Đức... trong đó phổ biến nhất là gas nhập từ Trung Quốc và Ấn Độ.

Theo kinh nghiệm của nhiều thợ kỹ thuật thì loại gas xuất xứ từ Ấn Độ có chất lượng tốt và được nhiều thợ tin dùng, với các loại gas có xuất xứ từ Anh, Đức, Pháp... có chất lượng rất cao do đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường và an toàn với người sử dụng nên giá cũng thường rất cao và không có sẵn hàng, chỉ khi có đặt hàng mới nhập về bán.

Gas kém chất lượng ảnh hưởng thế nào với máy lạnh

Hầu hết những thợ điện lạnh đều cho biết gas kém chất lượng (thường là các loại gas của Trung Quốc) hầu như không gây ảnh hưởng gì đáng kể tới máy điều hòa. Tác động chủ yếu của gas kém chất lượng là ảnh hưởng xấu tới môi trường như gây hiệu ứng phá hủy tầng Ozon. Để phân biệt đâu là loại gas rẻ tiền của Trung Quốc và đâu là gas chất lượng tốt của Ấn Độ hoặc Anh, Đức... trên vỏ bình gas có ghi xuất xứ và chỉ số chi tiết để bạn kiểm tra.

Khả năng ảnh hưởng đến môi trường của các loại gas máy lạnh R22, R32, R410A thông qua các chỉ số bên dưới 

So sánh các loại gas máy lạnh R22, R410A, R32

Bảng so sánh 3 dòng gas                     

Gas lạnh

R-22

R-410A

R-32

Thời gian xuất hiện

*Được sử dụng từ những năm 1990 

*Xuất hiện từ năm 2006 thay thế cho gas R22 để bảo vệ môi trường

*Ra đời gần đây nhất và đang được đánh giá tốt hiện nay vì đã cải thiện được các nhược điểm của 2 loại:

Gas R-22 và R-410A

Hiệu suất làm lạnh và tỉ số nén

*Thấp

*Cao hơn R-22 đến 1,6 lần, hơi lạnh sâu và tiết kiệm điện hơn

*Tỉ số nén cao hơn R-22 6,1 lần và 1,6 lần Gas R-410A
*Làm lạnh nhanh và mạnh mẽ, giảm ma sát máy nén và hoạt động êm hơn

Mức độ thân thiện với môi trường

*Không độc hại
*Làm suy giảm tầng ozon nghiêm trọng và gây hiệu ứng nhà kính

*Không gây độc hại và tiêu chuẩn khí thải GWP khoảng 1980 ít gây ảnh hưởng môi trường hơn R-22 vì không gây thủng tầng ozon. 

*Đạt tiêu chuẩn bảo vệ môi trường khi khí thải GWP chỉ (550), thấp hơn nhiều so với R-22 và R-410A
*Giảm đến 75% lượng khí thải ra Môi trường, hạn chế gây hiệu ứng nhà kính

Giá thành

*Gía thành rẻ

*Đắt hơn R-22 yêu cầu lắp đặt cầu kỳ hơn nên cần nhân viên kỹ thuật có tay nghề cao

*Do loại gas mới ra đời ứng dụng chưa được sử dụng rộng rãi, nhân viên cần nhiều kinh nghiệm và được đào tạo bài bản chuyên nghiệp, nên giá thành lắp khá cao.

Chi phí nạp và bơm gas

*Thấp. Có thể nạp thêm vào mà không cần hút hết gas cũ.

*Do ra đời lâu nhất và ứng dụng rộng rãi nên việc sửa chữa khá dễ dàng

*Khá cao. R-410A có thành phần cấu tạo tổng hợp nên khi nạp phải hút hết gas cũ ra rồi mới bơm thêm vào được và phải sử dụng các thiết bị chuyên dụng, máy hút chân không.

*Cao. Tuy thành phần hóa học là đơn chất nên khi nạp gas bổ sung thì không cần rút hết gas còn cũ còn dư. Nhưng cũng cần các thiết bị đồng hồ chuyên dụng và cần kỹ thuật viên có kiên thức chuyên môn sâu.

Độ an toàn

*Cao. Không dễ cháy nổ, nhưng khi nồng độ lên cao có thể gây nghẹt thở do thiếu oxi

*Bình thường không độc hại, nhưng nếu gần lửa sẽ tạo thành khí gas độc, không gây cháy.

*Mật độ gas bay hơi cao hơn mật độ không khí nên khi rò rỉ trong phòng kín cũng có thể làm nghẹt thở, nên  phòng phải được thông gió trong tình huống xấu nhất vẫn có thể xử lý kịp thời.

*R-32 rất cao, khó gây cháy, an toàn hơn R-22 và R-410A

Khả năng tiết kiệm điện

Thấp

Trung bình

Cao

 

Như vậy để không phá huỷ tầng Ozon, đảm bảo sức khoẻ cho mình và gia đình, bạn có thể lựa chọn máy lạnh sử dụng gas R32 vừa giúp cho môi trường vừa hạn chế những rủi ro không đáng có, và hơn hết là sử dụng được tối ưu những công nghệ được ứng dụng trên loại gas này.